Hisse, tahvil ve fon yatırımlarında hukuki başvuru yolları
Yatırım uyuşmazlığında başvuru yolu, yatırım aracına ve ileri sürülen ihlale göre belirlenir. Pay fiyatındaki kayıp, vadesi gelen tahvil alacağı ve fon tasfiye payı farklı haklara dayanır. Bu rehber, ilgili kayıtların ve hukuki yolların nasıl ayrılacağını açıklar.
İncelemenin temeli: hak sahipliği, somut fiil, zarar ve süre
Bir sorumluluk iddiasında ilgili kişinin görevi, somut işlemi ve zarar arasındaki bağ belgelerle kurulmalıdır. Finansal rapora dayanan talepte yanlış veya eksik bilginin yatırım kararına ve zarara etkisi incelenir. Alacak talebinde ise vade, gerçekleşen ödemeler ve kalan bakiye belirlenir.
Hisse senedinde zarar: kişisel tazminat mı, şirketin zararı mı?
Yanlış, yanıltıcı veya eksik bir finansal rapora ya da kamuya yapılan açıklamaya dayanarak işlem yaptıysanız, Sermaye Piyasası Kanunu’nun 32. maddesi kapsamında kişisel zararınızın giderilmesini isteyebilirsiniz. Bunun için ilgili bilgi, alım-satım tarihleriniz ve zarar arasındaki bağ kurulmalı; belgenin imzacıları ve raporu hazırlayanların sorumluluk koşulları ayrı ayrı gösterilmelidir.
Şirketten usulsüz kaynak aktarımı veya yöneticinin görev ihlali nedeniyle şirketin malvarlığı azalmışsa, Türk Ticaret Kanunu’nun 553 ve 555. maddeleri farklı bir yol açar. Pay sahibi bu davada zararın şirkete ödenmesini ister. Dosyayı hazırlarken kişisel tazminat ile şirket lehine talebi ayırmak, doğru davalıyı ve istenecek tutarı belirler.
Ödenmeyen tahvil ve bono: vadesi gelen alacağın takibi
Doğrudan tahvil veya bono sahibiyseniz, vadesi gelen anapara ve kupon alacağının ilk muhatabı ihraççıdır. İhraç şartları, ödeme planı, yapılan tahsilatlar ve teminatlar üzerinden kalan borç hesaplanır. Ardından alacağın niteliğine ve varsa yapılandırma veya mahkeme kararına göre dava ya da icra yolu seçilir.
Yöneticilere, aracı kuruma veya diğer işlem taraflarına yöneltilecek talep için ayrıca dayanak gerekir. Bu dayanak, geçerli bir garanti olabileceği gibi yanıltıcı ihraç belgesi veya kişinin kendi görev ihlali de olabilir. Kimin hangi borçtan sorumlu olduğu sözleşme ve işlem kayıtlarıyla belirlenir.
Fon yatırımı: fonun alacağı ve sizin dava hakkınız
Fon portföyündeki hisse veya tahvilden doğan haklar, Sermaye Piyasası Kanunu’nun 52. maddesi uyarınca fon hesabına yetkili portföy yönetim şirketi tarafından kullanılır. Ancak tasfiye kararı verilmiş bir fonda temsil ve tahsil yetkisi, ilgili özel düzenleme ve tasfiyeci görevlendirmesi üzerinden ayrıca kontrol edilir; kurucu portföy yönetim şirketinin yetkisinin aynen devam ettiği varsayılmaz. Fon payı sahibi olarak başvurunuzun kapsamı, fon kayıtları ve yatırımınızın niteliği üzerinden belirlenir.
Portföy yöneticisinin yatırımcı menfaatini gözetme yükümlülüğü veya saklamacının kendi kontrol ve saklama görevi ihlal edilmişse, 55 ve 56. maddeler kapsamında ayrı sorumluluk doğabilir. Bu durumda fonun ihraççıdan alacağı ile sizin bu ihlalden kaynaklanan zararınız birlikte hesaplanır; aynı zarar için yapılan tahsilatlar mahsup edilir.
Kayıtlı bir alacak, tahsil incelemesinde neyi gösterir?
Bu tutar, 30 Haziran 2026 tarihli kamuya açıklanmış bir finansal tablonun dipnotunda yer alan brüt ilişkili taraf alacağıdır. Kayıt, ilgili şirketin bir ilişkili taraftan alacaklı olduğunu gösterir. Tahsil incelemesinde alacağın vadesi, teminatı, sonradan yapılan ödemeler ve güncel bakiyesi araştırılır.
Şirketin bu alacağı ile yatırımcının kişisel tazminatı veya tahvil alacağı ayrı haklardır. Yatırımcıya ait talep ve tutar, kendi işlem kayıtları ve hukuki dayanağı üzerinden hesaplanır. Burada verilen rakam, incelenen finansal kaydı örnekler; mahkemece kesinleşmiş veya Aktay tarafından tahsil edilmiş bir müvekkil alacağı değildir.
Manipülasyon şüphesi ile kesinleşmiş karar aynı şey değildir
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 107. maddesi işlem bazlı ve bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığını; 104. maddesi ise piyasa bozucu eylemleri düzenler. Sert fiyat hareketi tek başına manipülasyonu kanıtlamaz. İşlemler, emirler, açıklamalar ve ilgili kişilerin davranışları somut kayıtlar üzerinden değerlendirilir.
İnceleme başlatılması, idari tedbir uygulanması, suç duyurusunda bulunulması ve kesinleşmiş mahkumiyet birbirinden farklı aşamalardır. Bir duyurunun hangi aşamaya ilişkin olduğu ve kimleri kapsadığı açıkça belirlenmelidir. Tazminat talebi bakımından ayrıca sorumluluk koşulları, kişisel zarar ve ileri sürülen fiille zarar arasındaki bağ incelenir.
SPK şikayeti, tazminat davası ve YTM korumasını ayırın
SPK’ya yapılan başvuruda işlem tarihi, sermaye piyasası aracı, ilgili kuruluş ve ihlal edildiği ileri sürülen hak somut belgelerle açıklanmalıdır. Kurulun bu başvuru üzerine yaptığı idari inceleme mevzuata uygunluğu konu alır; yatırımcı lehine zarar tazminine karar verilmez. Özel hukuk talebinin muhatabı, hukuki sebebi ve süreleri ayrıca belirlenir. Uyuşmazlığın niteliğine göre Borsa İstanbul veya TSPB bünyesindeki başvuru yollarının kapsamı da kontrol edilir.
6362 sayılı Kanun’un 84. maddesi kapsamındaki YTM koruması, yatırım kuruluşunun yatırımcıya ait nakdi ödeme veya sermaye piyasası aracını teslim yükümlülüğünü yerine getirememesine ilişkindir. Piyasadaki fiyat hareketlerinden veya yatırım danışmanlığından doğan zararlar bu korumanın kapsamında değildir. Bu ayrım, somut bir hukuka aykırılığa dayanan ayrı tazminat talebinin incelenmesini engellemez; ancak piyasa kaybının devlet tarafından karşılanacağı anlamına da gelmez.
7 Kasım 2026 güncellemesi: özel fon tasfiye ödemeleri
27 Ekim 2026 tarihinde yayımlanan ve 17 Eylül 2026 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe giren 7596 sayılı Kanun ve aynı tarihli SPK kararı, Tera, Pusula ve Atlas Portföy tarafından kurulmuş ve 17 Eylül 2026 tarihinde tasfiyesine karar verilmiş ve Kanunun yayımı tarihinde tasfiyesi tamamlanmamış fonlar için özel bir ödeme düzeni getirmiştir. Hak sahipliği ve ödeme hesabı ilgili fon, yatırımcı kayıtları ve tasfiyeci duyuruları üzerinden kontrol edilmelidir. Bu süreç, olağan YTM koruması veya yatırım zararının tamamının karşılanacağına ilişkin bir taahhüt değildir.
SPK’nın 27 Ekim 2026 duyurusunda, fonların iştirakiyle veya fonlarla birlikte 104, 106 ve 107. maddelerdeki fiilleri işlediği ya da birlikte hareket ettiği Kurulca belirlenen ve MKK tarafından tasfiyecilere bildirilen kişilere tasfiye ve iade hesabından ödeme yapılmayacağı açıklanmıştır. Bu özel kural, yalnızca ilgili fonda veya payda yatırım yapan herkesin ödeme dışında kalacağı şeklinde genişletilemez. Yatırımcı, kendi kayıtları ve kendisine ilişkin bildirim üzerinden durumunu değerlendirmelidir.
Şirket, yönetici veya denetçiye hangi nedenle başvurulabilir?
Sorumluluk, kişinin unvanından önce yaptığı işe ve o işteki ihlale dayanır. İhraççının ödeme borcu, yöneticinin özen ve gözetim yükümlülüğü, denetçinin raporuna ilişkin görevi aynı dosyada farklı talepler doğurabilir. Sermaye Piyasası Kanunu’nun 32 ve 63. maddeleri ile Türk Ticaret Kanunu’nun 553 ve 554. maddeleri bu ayrımın temelini oluşturur.
Bu nedenle hangi belgenin kim tarafından, hangi tarihte hazırlandığı veya onaylandığı belirlenir. İlişkili taraf alacakları, değer düşüklüğü, gelir kaydı ve denetçi çekinceleri somut kalemler üzerinden incelenir. Defter tasdikinin veya elektronik defter beratının kapsamı da kendi onay işlemiyle sınırlı ele alınır.
Hak kaybını önlemek için süreyi hangi tarihten hesaplamalısınız?
Süre hesabı, talebin hukuki sebebi belirlendikten sonra yapılır. Kamuyu aydınlatma belgelerinden doğan bazı tazminat taleplerinde Sermaye Piyasası Kanunu’nun 32/6. maddesindeki altı aylık zamanaşımı gündeme gelir. Yönetici ve denetçi sorumluluğunda Türk Ticaret Kanunu’nun 560. maddesi; haksız fiilde Türk Borçlar Kanunu’nun 72. maddesi ayrıca dikkate alınır. İbra kararına bağlı dava hakkı ve süreler de ayrı kontrol edilir.
Alım-satım, zarar, öğrenme, vade ve ibra tarihleri bu nedenle aynı takvimde gösterilmelidir. Suç duyurusu veya düzenleyici kuruma şikayet, bu süreleri kendiliğinden korumaz. Ticari para talebinde dava şartı arabuluculuk gerekiyorsa, başvurunun kapsamı ve sürelere etkisi 6325 sayılı Kanun’un 18/A maddesi uyarınca dosyaya işlenir.
Hakkın hangi borçludan ve hangi malvarlığından tahsil edileceği, dava hazırlığının bir parçasıdır. Borçlunun kendi varlıkları, bunlar üzerindeki rehin ve hacizler, alacakların sırası ve varsa sigorta teminatı birlikte incelenir. İştirak payları, şirket alacakları ve bağlı ortaklıkların varlıkları kendi sahipleri ve üzerlerindeki yüklerle ayrılır.
Yapılandırma görüşmesi, konkordato mühleti veya iflas kararı varsa her birinin dava ve takibe etkisi kendi belgesinden belirlenir. Böylece talep tutarıyla birlikte, hangi hukuki yoldan ve hangi kaynaktan tahsil aranacağı da ortaya konulur.
İlk görüşmeden önce hangi kayıtları hazırlamalısınız?
İnceleme, yatırımın ve zararın işlem kayıtlarından izlenmesiyle başlar. Elinizdeki belgeleri şu sırayla düzenleyebilirsiniz:
Hisse yatırımı için alım-satım tarihleri, pay adetleri, aracı kurum ve MKK ekstreleri ile temettü ve sermaye işlemi kayıtları.
Tahvil veya bono için hak sahipliği kaydı, ihraç şartları, kupon ve vade planı, tahsilatlar, teminat ve yapılandırma belgeleri.
Fon yatırımı için fon kodu, pay adedi, işlem tarihleri, izahname ve içtüzük ile değerleme ve kurum yazışmaları.
Yatırım kararınızda etkili olan şirket açıklamaları, finansal raporlar ve gerçeği öğrendiğiniz tarihi gösteren kayıtlar.
İLETİŞİM
Ön değerlendirme ve randevu formu
Bu form, kendi isteğinizle ilettiğiniz talebin alınması ve ilk iletişimin kurulması içindir. İlk aşamada yalnız kısa bir özet ve tek iletişim kanalı yeterlidir.
Başvurunun kaydı dava veya icra işlemi başlatmaz; zamanaşımı ve diğer başvuru sürelerini durdurmaz. Temsil, işin kapsamı ve ücret ayrıca kararlaştırılır. Yaklaşan bir süre varsa form yanıtını beklemeden hukuki yardım alın.
Formu göndermek için oturum açılır. Başvuru kayıtları genel ziyaretçilere veya diğer başvuranlara gösterilmez. Oturum açma hizmeti Base44 altyapısıyla sağlanır.
Hesap açmayı tercih etmiyorsanız randevu için büroyla telefonla iletişim kurabilirsiniz: +90 212 216 40 00.
YATIRIMCILARIN SORULARI
Yatırım uyuşmazlıklarında sık sorulanlar
Borsa manipülasyonu nedeniyle kaybettiğim parayı geri isteyebilir miyim?
Talep, zarara yol açan somut fiil ve o fiilden sorumlu kişi belirlendiğinde kurulur. Emir ve işlem kayıtları, açıklamalar ve para hareketleri iddiayı destekler; piyasanın genel seyri de zarar hesabında ayrıştırılır. Türk Borçlar Kanunu’nun 49. maddesindeki haksız fiil şartları veya yanıltıcı belge varsa Sermaye Piyasası Kanunu’nun 32. maddesi üzerinden uygun dava yolu seçilir.
Hisse fiyatının çok düşmesi dava açmak için yeterli mi?
Fiyat kaybı incelemenin başlangıcıdır. Tazminat için hukuka aykırı fiil, sorumluluk koşulları ve bu fiille zarar arasındaki bağ kurulmalıdır. Bu nedenle alış fiyatı ile bugünkü fiyat arasındaki farkın hangi kısmının iddia edilen fiilden doğduğu, işlem tarihleri ve piyasa verileriyle hesaplanır.
Tahvil veya bonom ödenmediyse icra takibi açılabilir mi?
Doğrudan hak sahibi olduğunuz, vadesi gelmiş ve tutarı belirlenebilen bir alacak için doğru borçluya karşı icra yolu gündeme gelebilir. Önce ihraç şartları, gerçekleşen ödemeler, teminat ve varsa yapılandırma veya mahkeme kararı kontrol edilir. Borca itiraz edilmesi halinde takibin devamı için gereken hukuki yol ayrıca belirlenir.
Şirket yöneticisi veya bağımsız denetçi de sorumlu olabilir mi?
Sorumluluk, yöneticinin kendi görev ihlali veya denetçinin raporuna ilişkin kusuru ile zarar arasında bağ kurulmasına bağlıdır. İmzanın bulunduğu belge, görev dönemi, denetimin kapsamı ve rapordaki çekinceler birlikte incelenir. Bu inceleme, ihraççının borcu ile kişisel sorumluluk iddiasını birbirinden ayırır.
Bilançoda görülen ilişkili taraf alacağı kime aittir?
Alacak, finansal tabloda hak sahibi olarak gösterilen şirkete aittir. Pay sahibinin Türk Ticaret Kanunu’nun 555. maddesine göre şirket zararını gidermek için açacağı davada ödeme şirkete yapılır. Yatırımcının kişisel tazminatı veya doğrudan tahvil alacağı ise kendi hukuki sebebi ve kayıtları üzerinden talep edilir.
Suç duyurusu yaptıktan sonra hukuk davasını bekletebilir miyim?
Hukuk davası ve takip süreleri ayrıca korunmalıdır. Soruşturma devam ederken işlem, zarar ve öğrenme tarihleri üzerinden süre hesabı yapılır; gerekiyorsa arabuluculuk veya dava başvurusu zamanında tamamlanır. Ceza dosyasından elde edilebilecek deliller, bu süre takvimi korunarak hukuk dosyasına taşınır.
Bu rehber genel hukuki bilgilendirme sunar. Somut talep; yatırım kayıtları, ilgili dönemdeki belgeler, süreler ve tahsil koşulları incelendikten sonra belirlenir.
AKTAY BULLETIN
Değişimi birlikte takip edelim.
Hukuk, finans ve teknoloji. Haftalık, aylık ve çeyreklik perspektif.