AB Tasarım Portföyü ve İhracat Rehberi 2026: EUIPO Başvurusu, Hak Zinciri ve İhlal Yönetimi

1. 2026 çerçevesi ihracat ve portföy kararını nasıl değiştiriyor?

AB tasarım portföyü, ürünün AB pazarına çıkış takvimi ile tasarımın korunacak görünümünü aynı dosyada buluşturarak kurulmalıdır. 2026/715 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü, 11 Mart 2026 tarihinde kabul edilen kodifikasyon metnidir. Tüzüğün 163. maddesi önceki 6/2002 sayılı Tüzüğü yürürlükten kaldırır ve eski atıfların Ek III'teki karşılaştırma tablosuyla okunmasını öngörür; 164. madde yürürlük tarihini 1 Temmuz 2026 olarak belirler. Bu nedenle eski başvuru dosyaları, sözleşmeler ve içtihatlardaki 6/2002 atıfları güncel madde numaralarıyla eşleştirilmelidir. 2026/715 sayılı Tüzük, m. 163–164 ve Ek III.

Maddi reform ile kodifikasyonun işlevleri ayrıdır. 2024/2822 sayılı değişiklik Tüzüğü tasarım rejimini yenilemiş; 2026/715 bu değişikliklerle oluşan çerçeveyi tek metinde toplamıştır. 2026/138 sayılı Uygulama Tüzüğü başvuru ve gösterim ayrıntılarını, 2026/137 sayılı Yetkilendirilmiş Tüzük ise usul ayrıntılarını düzenler. Bir dosyanın hangi kurala tabi olduğu, başvuru ve işlem tarihine göre kurulmalıdır. 2026/138 sayılı Tüzüğün 19. maddesi, önceki düzenlemenin belirli yayım hükümlerini 1 Temmuz 2026 öncesi başvurular için; belirli gider, belge ve tercüme kurallarını ise ilgili önceki işlemler için korur. Eski dosyanın her yönüyle önceki kurala tabi olduğu varsayılmamalıdır. 2026/138 sayılı Tüzük, m. 19–20. Avrupa Komisyonu, 24 Mart 2026 tarihli resmi açıklama.

Birlik çapındaki AB tasarımı ile üye devletlerin ulusal tasarım hakları ayrı rejimler olarak izlenmelidir. Ulusal hukukları uyumlaştıran 2024/2823 sayılı Direktifin 36(1). maddesi, aktarılması gereken hükümler için üye devletlere en geç 9 Aralık 2027 tarihini verir; 38. madde belirli hükümleri aynı tarihten itibaren uygular. Bu nedenle 1 Temmuz 2026 tarihi AB düzeyindeki tüzük çerçevesi bakımından okunmalı, ulusal başvuru ve uyuşmazlıkta ilgili ülkenin işlem tarihindeki hukuku ayrıca kontrol edilmelidir. 2024/2823 sayılı Direktif, m.36–38.

Türkiye'den mobilya, tekstil, ambalaj veya dijital arayüz ihraç eden şirketin ilk kararı, hangi sürümün ne zaman ve kimin adına korunacağıdır. İlk numune paylaşımı, fuar, pazar yeri ilanı ve yazılım sürümü bir açıklama takvimine bağlanmalı; tasarımcıdan başvuru sahibine hak geçişi bu takvimden önce incelenmelidir. Ürün grubu, hedef satış kanalı, hak sahibi şirket ve başvuru bütçesini birlikte belirleyen yazılı bir portföy kararı, daha sonra distribütörlük sözleşmesine konulacak ihbar, delil paylaşımı ve dava yetkisi hükümlerinin de temelini oluşturur.

2. Tescilli ve tescilsiz AB tasarımı arasında nasıl seçim yapılır?

Tescilli AB tasarımı, uzun ömürlü ürünler ve ihlal ispatının zor olacağı satış kanalları için daha güçlü bir başlangıç sağlar. 2026/715 sayılı Tüzüğün 12. maddesindeki tescilsiz koruma, şartlarına uygun biçimde AB içinde ilk kamuya sunulmadan itibaren üç yıl sürer. Tescilli koruma sicile tescille başlar; süre ise 13. madde uyarınca başvuru tarihinden hesaplanan beş yıllık dönemlerle toplam 25 yıla kadar yenilenebilir. Ürünün ticari ömrü, yenileme maliyeti ve rakiplerin ürüne erişimi birlikte değerlendirilerek hangi modellerin tescille destekleneceği belirlenmelidir. 2026/715 sayılı Tüzük, m. 12–13.

Esas ayrım, önlenebilecek kullanımda ortaya çıkar. Tescilsiz tasarımda 20(4). madde kopyalamadan doğan kullanıma yönelir ve bağımsız yaratım savunmasına alan bırakır. Hak sahibi, kendi tasarımını ve açıklama tarihini göstermek yanında karşı tarafın kullanımının kopyalamaya dayandığını da uyuşmazlığın delilleriyle kurmalıdır. Tescilli tasarımın 20(1)–(3). maddelerdeki hakları ise kopyalamanın ispatına bağlı olmayan daha geniş bir yasaklama zemini sağlar. Yayımı ertelenen tescilli tasarımda ise 20(5). madde uyarınca ilgili sicil kayıtları ve dosya kamuya açılıncaya kadar kopyalama koşulu uygulanır. Her iki yolda da korumanın geçerlilik koşulları ve kapsamı ayrıca incelenir. 2026/715 sayılı Tüzük, m. 20.

Örneğin kısa sezonlu bir koleksiyonda her model için aynı bütçenin ayrılması yerine yüksek satış beklenen veya sonraki sezonlara taşınacak modellerin tescili önceliklendirilebilir. Bununla birlikte Türkiye'deki bir fuar veya internet açıklamasının AB içindeki ilk kamuya sunulma koşuluna etkisi, erişim çevresi ve tarih bakımından ayrıca analiz edilmelidir. Tescilsiz korumaya dayanılacak modellerde fuar kataloğu, tarihli görseller, AB'deki dağıtım ve erişim kayıtları korunmalıdır. Bu delillerin satış ekibinin kişisel hesabında kalması, hakkın kullanılması aşamasında şirketin ispat gücünü zayıflatır.

3. Dijital arayüzler ve animasyonlar hangi koşullarla korunur?

Tasarım koruması, fiziksel ürünlerin görünümü yanında dijital ortamda sunulan görünümü de kapsayabilir. 2026/715 sayılı Tüzüğün 4. maddesi tasarım tanımına hareket, geçiş ve diğer animasyonları; ürün tanımına fiziksel olmayan biçimleri, grafik kullanıcı arayüzlerini, logoları ve yüzey desenlerini dahil eder. Bilgisayar programı ürün tanımının dışındadır. Buna karşılık bir programın kullanıcıya gösterdiği ekran, simge veya geçiş dizisi, görünümü bakımından koruma koşullarını karşılıyorsa tasarım konusu olabilir. 2026/715 sayılı Tüzük, m. 4.

Başvuru stratejisi, yazılımın hangi işi yaptığını anlatmaktan korunacak görsel unsurları belirlemeye geçmelidir. Tüzüğün 19. maddesi korumayı başvuruda görünür biçimde gösterilen görünüm özelliklerine bağlar. Ödeme uygulamasında işlem mantığı ile ekranda beliren düzen, renk ilişkileri ve hareket aynı hukuki konu değildir. Koruma talebinin bir ekran durumuna mı, ekranın bir bölümüne mi yoksa hareketli dizinin tamamına mı yöneldiği gösterim dosyasında anlaşılmalıdır. Ürün adı veya açıklama, görünüşte yer almayan bir özelliği korumaya ekleyemez. 2026/715 sayılı Tüzük, m. 19 ve 42(6).

Sürüm güncellemeleri bu ayrımı ticari hale getirir. Başvuru sonrasında arayüzün görsel kimliği değişirse, eski tescilin yeni sürüme ne ölçüde dayanak oluşturacağı ayrıca incelenmelidir. Bu nedenle ürün ve hukuk ekipleri tescil öncesinde temel ekranları, alternatif durumları ve üçüncü kişilere ait görsel öğeleri belirlemelidir. Tasarım koruması için seçilen görünüm seti, telif ve marka incelemesinin sonuçlarıyla birlikte saklanmalı; her sürümün hak sahibi ve kullanım izinleri izlenebilir olmalıdır.

4. Açıklama tarihi yenilik ve ayırt edici niteliği nasıl etkiler?

Başvuru öncesi açıklama incelemesi, tasarımın piyasaya hangi tarihte çıktığını belirlemekten daha geniştir. 2026/715 sayılı Tüzüğün 5–7. maddeleri yenilik ve ayırt edici nitelik arar: özdeş önceki tasarım yeniliği etkilerken, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bırakılan genel izlenim ayırt edici nitelik bakımından belirleyicidir. Önemsiz ayrıntılardaki farklılıklar özdeşliği ortadan kaldırmaz; genel izlenim değerlendirmesinde tasarımcının geliştirme özgürlüğü de dikkate alınır. Böylece renk veya küçük süsleme değişikliğiyle yapılan yeniden lansmanın ayrı ve geçerli bir hak yaratıp yaratmadığı, önceki modellerle birlikte incelenir. 2026/715 sayılı Tüzük, m. 5–7.

Tüzüğün 8. maddesinde kamuya sunulma, yayın, sergileme, ticari kullanım ve diğer açıklama biçimlerini kapsar; AB'de faaliyet gösteren ilgili sektör çevrelerinin normal iş akışında makul biçimde öğrenemeyeceği olaylar için istisna bulunur. Açık veya örtülü gizlilik koşuluyla üçüncü kişiye yapılan paylaşım, bu paylaşım nedeniyle kamuya sunulma sayılmaz. Açıklanan tasarımın başvurudaki tasarımla özdeş olması veya genel izlenim bakımından farklılaşmaması ve açıklamanın tasarımcı, halefi ya da bunların bilgisi veya eylemi üzerinden üçüncü kişi kaynaklı olması koşullarıyla öngörülen başvuru veya varsa öncelik tarihinden önceki on iki aylık hoşgörü süresi, tescilli tasarım başvurusunda açıklamanın hesaba katılmamasını sağlayabilir. Kötüye kullanım kaynaklı açıklamalar ayrıca düzenlenir. Her istisnanın açıklamayı yapan kişi, tarih ve hak sahipliği bağlantısı kanıtlanmalıdır. 2026/715 sayılı Tüzük, m. 8.

İhracatçı bakımından en güvenilir yöntem, başvuruyu açıklamadan önce tamamlayacak bir lansman planıdır. Hoşgörü süresine ihtiyaç doğduğunda, şirketin hangi görseli hangi tarihte açıkladığı, aracı kurumun yetkisi ve üçüncü kişi yayınlarının kaynağı ayrı ayrı belgelenmelidir. Fuar fotoğrafı, sosyal medya gönderisi, pazar yeri kaydı, numune teslimi ve gizlilik sözleşmesi aynı kronolojide tutulmalıdır. Bu çalışma özellikle farklı ülkelerde paralel koruma aranırken önem taşır; AB'deki hoşgörü istisnasının diğer ülkelerde de aynı sonucu doğuracağı varsayılmamalıdır.

5. Tasarımcıdan başvuru sahibine kesintisiz hak zinciri nasıl kurulur?

Hak sahipliği, ürünü pazarlayan veya tasarım bedelini ödeyen şirketin kimliğinden başlanarak çözülemez; tasarımın kim tarafından ve hangi ilişki içinde geliştirildiği belirlenmelidir. 2026/715 sayılı Tüzüğün 14. maddesi hakkı tasarımcıya veya halefine verir. Çalışanın görevini yerine getirirken veya işveren talimatıyla geliştirdiği tasarımda, sözleşme ya da uygulanabilir ulusal hukuk aksini öngörmedikçe hak işverene aittir. Bu düzenleme, çalışanın katkısı ile ajansın veya serbest tasarımcının katkısının aynı dosyada ayrılmasını gerektirir. 2026/715 sayılı Tüzük, m. 14.

Ajans sözleşmesinde hizmetin teslim edilmiş olması ile AB tasarım hakkının devri ayrı incelenmelidir. Tescilli AB tasarımının devrinde 31. madde, mahkeme kararından kaynaklanan devir istisnası dışında, yazılı ve taraflarca imzalanmış işlem arar; bu şekle uymayan devir hükümsüzlük sonucu doğurur. 31(6). madde uyarınca devralan, sicile kayıttan önce tescilden doğan hakları ileri süremez; 31(7), kayıt talebi Ofise ulaştıktan sonra Ofise karşı süreli beyanlarda bulunmasına imkan verir. Üçüncü kişilere etki ise 38. maddede ayrıca düzenlenir: önceki işlemi bilerek sonradan hak edinen üçüncü kişi ve işletmenin bütünüyle devri veya diğer külli halefiyet halleri için istisnalar vardır. Sözleşmedeki portföy listesi, başvuru veya tescil numarası, devredenin sıfatı ve imza yetkisi birlikte kontrol edilmelidir. Bir grup şirketinden diğerine yeniden faturalama yapılması, bu zinciri kendi başına belgelemez. 2026/715 sayılı Tüzük, m. 31 ve 38.

Satın alma veya yatırım incelemesinde kaynak dosyalar, tasarım brifleri, çalışan görev tanımları, ajansın alt yüklenici sözleşmeleri ve devir belgeleri karşılaştırılmalıdır. Yapay zeka destekli üretimde ise insan katkısı, kullanılan araç ve girdilerin izinleri ayrıca kaydedilmelidir; araç kullanım şartı tasarım üzerindeki bütün hak sorunlarını çözmüş sayılmamalıdır. Maddi bir zincir boşluğu varsa kapatıcı devir veya teyit belgesi işlemin kapanışından önce tamamlanmalı ve gerekli sicil işlemi buna bağlanmalıdır. Bu son adım, sözleşmesel risk dağılımına ilişkin bir öneridir; somut hakkın doğumunu ve uygulanacak hukuku ayrıca belirlemek gerekir.

6. Teknik işlev, bağlantı parçaları ve birleşik ürünlerde sınır nedir?

Bir ürünün görünümünde teknik işlev bulunması, bütün görünümün koruma dışında kalması sonucunu otomatik olarak doğurmaz. 2026/715 sayılı Tüzüğün 9(1). maddesi, yalnız teknik işlevin zorunlu kıldığı görünüm özelliklerini koruma dışında bırakır. Bu nedenle başvurudan önce ürünün teknik gereklilikleri ile tasarımcının görünüm bakımından seçim yapabildiği unsurlar ayrılmalıdır. Bir cihazın bağlantı yuvasıyla dış gövdesi aynı çizimde gösterildiğinde, her özellik kendi hukuki koşuluyla incelenir; yenilik ve ayırt edici nitelik değerlendirmesi koruma dışındaki özelliklere dayanılarak güçlendirilemez. 2026/715 sayılı Tüzük, m. 9(1) ve gerekçe 13.

AB Adalet Divanı, DOCERAM kararında teknik işlevin görünüm özelliğini belirleyen yegane etken olup olmadığının araştırılmasını istedi; aynı işlevi sağlayan alternatif tasarımların varlığını belirleyici saymadı. Ulusal mahkeme, tasarım seçiminin nedenleri, kullanım bilgileri ve alternatifler dahil somut olayın bütün nesnel koşullarını güvenilir delillerle incelemelidir. Bu nedenle makine parçası dosyasında tasarım seçeneklerinin çizimleri yanında seçimin nedenini gösteren geliştirme kayıtları da saklanmalıdır. Karar, kaynak işlemlerinde kullanılan merkezleme pimlerine ilişkin ön karar başvurusunda eski 6/2002 m.8(1)'i yorumlar; güncel karşılığı 2026/715 Ek III uyarınca m.9(1)'dir. ABAD, C-395/16, DOCERAM, 8 Mart 2018, ECLI:EU:C:2018:172, §§26, 31–38.

Mekanik bağlantıda 9(2). madde, ürünlerin birbirine bağlanması, içine veya çevresine yerleştirilmesi ya da birbirine dayanması ve işlevini yerine getirmesi için tam biçim ve boyutlarıyla yeniden üretilmesi gereken görünüm özelliklerini dışarıda bırakır. Bununla birlikte 9(3). madde, modüler sistem içinde birbirinin yerine kullanılabilen ürünlerin çoklu montaj veya bağlantısını sağlayan tasarımlara, yenilik ve ayırt edici nitelik koşullarıyla koruma tanır. Bu istisnanın uygulanması, parçanın modüler sistem içindeki çoklu montaj veya bağlantı işlevinin, yeniliğinin ve ayırt edici niteliğinin ortaya konulmasını gerektirir. Teknik çizimler ve kullanım senaryoları bu incelemeye dayanak sağlar. 2026/715 sayılı Tüzük, m. 9(2)–(3).

Birleşik ürün parçasında ayrıca görünürlük koşulu vardır. Tüzüğün 5(2)–(3). maddelerine göre parça ürüne takıldıktan sonra normal kullanım sırasında görünür kalmalı; görünür özellikler kendi başlarına yenilik ve ayırt edici niteliği karşılamalıdır. Normal kullanım son kullanıcının kullanımını ifade eder; bakım, servis ve onarım işleri bu tanımın dışındadır. Otomotiv veya makine parçası ihracatçısı için sonuç, yalnız sökülmüş parçanın stüdyo fotoğrafına dayanmak yerine, monte edilmiş üründe hangi özelliklerin son kullanıcı tarafından hangi kullanım sırasında görülebildiğini incelemektir. Bu inceleme, başvuru kapsamını ve rakibe yöneltilecek ihlal iddiasının hangi görsel özelliklere dayanacağını belirler. 2026/715 sayılı Tüzük, m. 5(2)–(3).

7. Başvuru görselleri ve animasyonlar koruma kapsamını nasıl belirler?

Tescil stratejisinde ilk karar, hangi görünüm özelliklerinin korunacağı ve bunların başvuruda nasıl gösterileceğidir. 2026/715 sayılı AB Tasarım Tüzüğünün 19. maddesi korumayı başvuruda görünür biçimde gösterilen özelliklere bağlar; 42(1)(c) maddesi ise talep edilen konunun belirlenmesini sağlayacak yeterince açık gösterim arar. Ürün adı, Locarno sınıfı ve açıklama koruma kapsamını değiştirmez; bu sonuç 42(6) maddesinde ayrıca düzenlenir. Bu nedenle örneğin mobilyanın tamamı, bir yüzey deseni veya yalnız bağlantı elemanının görünümü için hazırlanacak başvuru setleri farklı hukuki tercihler içerir. Tasarım ekibiyle yapılacak dosyalama toplantısında ürünün pazarlama fotoğrafını seçmekten önce korunacak unsurun sınırı belirlenmelidir. 2026/715, m.19 ve 42.

2026/138 sayılı Uygulama Tüzüğünün 2. maddesi siyah-beyaz veya renkli; statik, dinamik yahut animasyonlu gösterime izin verir. Çizim, fotoğraf, video ve bilgisayar modellemesi kullanılabilir; bütün görünüşlerin görsel özellikleri birlikte tescilin konusunu belirler. Koruma dışı bırakılan çevre veya ürün parçaları görsel feragatlerle ayrılıyorsa bu ayrım tüm görünüşlerde tutarlı kurulmalıdır. Örneğin bir arayüzün geçiş hareketi için yalnız başlangıç ve bitiş ekranını sunmak, hareketin bütün özelliklerinin görünür biçimde dosyaya girmesini sağlayamayabilir. Dosya türü, boyutu ve diğer teknik kabul koşulları 42(5) uyarınca EUIPO İcra Direktörünün belirlediği kurallardan ayrıca kontrol edilmelidir. 2026/138, m.2.

Başvuru sonrasındaki düzeltme imkanı başlangıçtaki kapsam seçiminin yerini tutmaz: 57(2) ve 67. maddeler gösterimde önemsiz ayrıntı değişikliklerine imkan tanır. Tescil sonrasındaki değişiklik, değiştirilmiş gösterimle birlikte talep edilir ve 67(3) uyarınca ücretin ödenmesine bağlıdır. Yeni ürün varyantını veya başvuruda gösterilmeyen esaslı özelliği sonradan ekleme planı yerine, varyantların ayrı başvurularla korunması değerlendirilmelidir. İşletme açısından uygulanabilir kontrol, kaynak CAD/model dosyası, hukukça incelenen görünüşler ve EUIPO'ya fiilen yüklenen sürüm arasında kayıt tutmaktır. Dosya özetlerinin ve oynatma kontrolünün saklanması bir kanuni dosyalama şartı olarak değil, ileride hangi görselin korunmak istendiğini ispatlamaya yardımcı bir yönetim tedbiri olarak önerilir. 2026/715, m.57 ve 67.

8. Rüçhan, çoklu başvuru ve gizli lansman takvimi nasıl kurulmalıdır?

Türkiye'deki ilk başvuruyu AB korumasına bağlamak için başvuru tarihi, rüçhan beyanı ve belge teslimi ayrı takvim kalemleri olarak izlenmelidir. 2026/715 sayılı Tüzüğün 41. maddesi başvurunun EUIPO'ya yapılmasını; 46. maddesi asgari başvuru unsurlarının sunulmasını ve ilgili başvuru ücretlerinin bir ay içinde ödenmesini düzenler. 49. madde, Paris Sözleşmesi veya DTÖ sistemi kapsamındaki ilk usulüne uygun tasarım yahut faydalı model başvurusundan aynı tasarım için altı aylık rüçhan hakkı tanır. 50(1) uyarınca önceki başvurunun tarihini ve ülkesini içeren rüçhan beyanı başvuruyla birlikte veya başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde; önceki başvurunun numarası ve dayanak belgeler ise beyanın sunulmasından itibaren üç ay içinde verilmelidir. Bu ek beyan ve belge süreleri, altı aylık AB başvurusu süresini uzatmaz. 2026/715, m.41, 46, 49-50.

44. madde en fazla 50 tasarımı tek çoklu başvuruda birleştirmeye izin verir. Ürünlerin aynı Locarno sınıfından olması şartının kalkması, bir koleksiyonun farklı ürün gruplarını aynı dosyalama içinde yönetmeyi kolaylaştırır. Buna karşılık her tasarım kendi başına devredilebilir, lisanslanabilir, yenilenebilir, yayımı ertelenebilir veya hükümsüz kılınabilir. Başvuru numarasının altındaki tasarım numarası bu nedenle sözleşme eklerinde ve portföy kayıtlarında korunmalıdır. Koleksiyonun bir kısmı distribütöre lisanslanacak, bir kısmı farklı bir şirkete devredilecekse taraflar her varyantı ayrı tanımlamalıdır. 2026/715, m.44 ve gerekçe 36.

Gizli lansmanda 62. maddeye göre yayım ertelemesi başvuru anında istenir ve süre başvuru veya varsa rüçhan tarihinden itibaren en fazla 30 aydır. Tasarımın görünümü gizli kalırken hak sahibinin kimliği ve belirli başvuru bilgileri yayımlanır. 62(4) ve 63. maddeler uyarınca erteleme sonunda ayrıca yayım talebi veya sonraki bir yayım ücreti aranmadan tasarım yayımlanır.

Yayımı tamamen önlemek için usulüne uygun vazgeçme talebi, bitimden en geç üç ay önce sunulmalıdır; çoklu dosyada hangi tasarımlardan vazgeçildiği açıkça gösterilir. 71(2) uyarınca erteleme konusu tasarımdan vazgeçildiğinde, tasarımın Tüzükteki etkileri hiç doğurmamış olduğu kabul edilir; gizliliği sürdürmek için vazgeçme seçeneği bu geçmişe etkili sonuçla değerlendirilmelidir. Sicile kayıtlı diğer haklar ve lisanslar varsa 71(3) uyarınca gerekli rıza ve bildirimler de tamamlanmalıdır. Erteleme sırasında dava açılması, sicil ve dosya bilgilerinin davalıya bildirilmesine bağlıdır; ayrıca yayına kadar 20(5) gereğince kopyalama koşulu uygulanır. Lansman takvimi bu nedenle yalnız pazarlama gizliliğine göre değil, rakibe karşı ne zaman ve hangi delille harekete geçileceğine göre kurulmalıdır. 2026/715, m.20(5), 62–63 ve 71.

9. Başvuru ve yenileme bütçesi hangi tasarım için ayrılmalıdır?

EUIPO ücretleri, portföydeki her tasarımın ticari ömrü ve stratejik işleviyle birlikte bütçelenmelidir. 2026/715 sayılı Tüzüğün Ek I'ine göre doğrudan başvuruda ilk tasarımın ücreti 350 avro, çoklu dosyadaki her ek tasarımın ücreti 125 avrodur. Yayım ertelemesi ilk tasarım için 40, ertelenen her ek tasarım için 20 avrodur. Örneğin on tasarımlı doğrudan çoklu başvurunun başvuru ücretleri toplamı 1.475 avro; onunun da yayımı ertelenirse erteleme toplamı ayrıca 220 avrodur. Bunlar Ofis ücretleridir; temsil, araştırma ve diğer hizmet bedelleri ayrı kararlaştırılır. Lahey sistemi üzerinden uluslararası başvurunun ücretleri ayrı rejime tabi olduğundan bu hesap doğrudan EUIPO başvurusu için kullanılmalıdır. 2026/715, Ek I, bent 1-5.

13. madde tescili başvuru tarihinden itibaren beş yıl için kurar ve beşer yıllık yenilemelerle toplam 25 yıla kadar sürdürür. Doğrudan tescilin birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü yenileme ücretleri tasarım başına sırasıyla 150, 250, 400 ve 700 avrodur. 66(3) uyarınca talep ve ödeme, mevcut dönem bitmeden önceki altı ay içinde tamamlanır; kaçırılırsa sona ermeden sonraki altı ay içinde yüzde 25 ek ücretle yenileme mümkündür. Ofisin en az altı ay önce bilgi vermesi öngörülse de bildirimin ulaşmaması hakkın sona ermesini durdurmaz. Lisans veya teminat konusu tasarımlarda yenileme sorumlusu, ödeme yetkisi ve karşı tarafa bildirim düzeni sözleşmede açıkça belirlenmelidir. 2026/715, m.13, 66 ve Ek I, bent 6 ve 8.

Çoklu tescilde yetersiz ödeme özellikle dikkat ister. 66(5) maddesi ödemenin hangi tasarımlara tahsis edildiği anlaşılıyorsa o tasarımların yenilenmesini; başka ölçüt bulunmuyorsa dosyadaki sıra numarasının esas alınmasını düzenler. Böylece ticari bakımdan değerli bir varyant, daha önce numaralanmış düşük değerli tasarımların arkasında kaldığı için kaybedilebilir. Yenileme kararı satış tutarıyla sınırlı tutulmamalı; lisans geliri, ürünün kalan ömrü, kopya riski, devam eden ihtilaf ve beklenen şirket işlemi birlikte incelenmelidir. Seçili tasarım numaralarını, ilgili yenileme dönemini ve ödeme dekontunu eşleştiren onay listesi bu somut riski azaltır. 2026/715, m.66(4)-(5).

10. CAD dosyaları, 3D baskı ve transit ürünlerde hak nasıl uygulanır?

Tescilli AB tasarımının sağladığı yetki, fiziksel ürünün satışından önceki dijital üretim zincirine de uzanır. 2026/715 sayılı Tüzüğün 20(1)-(2) maddesi hak sahibine izinsiz üretim, sunum, piyasaya sürme, kullanım, ithalat, ihracat ve bu amaçlarla stoklamayı engelleme yetkisi verir. 20(2)(d), tasarımı içeren ürünün yapılmasını sağlamak amacıyla tasarımı kaydeden ortam veya yazılımın oluşturulmasını, indirilmesini, kopyalanmasını, paylaşılmasını veya başkalarına dağıtılmasını da kapsar. Hukuki inceleme bu nedenle dosyanın yalnız adını veya uzantısını değil, korunan görsel özellikleri ve ürün yapımını sağlama amacını araştırmalıdır. Görsel inceleme için gönderilen bir dosya ile üretime açılmış CAD kütüphanesinin işlevi aynı olgular üzerinden belirlenemez. 2026/715, m.20(1)-(2).

Dağıtılmış üretimde lisans, dosyaya erişimle üretim yetkisini birlikte düzenlemelidir. Yetkili tesisler, dosyanın alt yükleniciye aktarımı, üretim miktarı ve lisans sonunda kopyaların işlenmesi açıkça kararlaştırıldığında, yetkinin hangi noktada aşıldığı daha kolay gösterilir. Bunlar sözleşme tasarımı önerileridir; ihlal iddiasında ayrıca tescilin kapsamı, işlemin gerçekleştiği yer, rıza ve kanuni sınırlamalar incelenir. Tescilsiz tasarımda 20(4), yayımı ertelenmiş tescilde ise yayına kadar 20(5) kopyalamayı şart koşar. Bu dosyalarda erişim kayıtları, kaynak dosyanın gönderimi ve bağımsız geliştirme kayıtları, karşılaştırmalı ürün görselleri kadar önem taşır. 2026/715, m.20(4)-(5).

20(3) maddesi, üçüncü ülkelerden ticaret kapsamında AB'ye getirilen ve serbest dolaşıma sokulmayan ürünler için ayrıca müdahale imkanı sağlar; ürünlerde izinsiz kullanılan tasarımın tescille aynı olması veya esaslı yönleriyle ayırt edilememesi gerekir. Ancak 608/2013 sayılı Tüzük uyarınca başlayan ihlal incelemesinde beyan sahibi veya malın sahibi, hak sahibinin nihai varış ülkesinde pazara sunmayı engelleme yetkisinin bulunmadığını kanıtlarsa bu müdahale yetkisi sona erer. Transit dosyasında varış ülkesi, taşıma belgeleri, gümrük rejimi ve o ülkedeki hak durumu bu yüzden ilk delil setine dahil edilmelidir. Gümrükteki bu özel eşik ile AB iç pazarındaki genel tasarım karşılaştırması farklı kapsam testleri olarak uygulanır. 2026/715, m.20(3).

11. Onarım parçaları, izin verilen kullanımlar ve paralel ticaretin sınırları nelerdir?

Bir üründe korunan tasarımın bulunması, her kullanım için hak sahibinden izin alınmasını gerektirmez; uygulanacak sınırlama kullanım amacı ve koşulları üzerinden belirlenir. 2026/715 sayılı Tüzüğün 21. maddesi özel ve ticari olmayan fiilleri, deneysel kullanımı, atıf veya öğretim için çoğaltmayı, hak sahibinin ürününü tanımlama yahut ona gönderme yapmayı ve yorum, eleştiri veya parodi amaçlı kullanımı düzenler. Atıf/öğretim, referans ve yorum/eleştiri/parodi kullanımlarında dürüst ticari uygulamalarla uyum ve tasarımın normal işletilmesine haksız zarar vermeme koşulları aranır; atıf/öğretim çoğaltmasında ayrıca kaynak gösterilmelidir. Dolayısıyla ticari bir uyumluluk ilanı, bilgilendirme amacıyla sınırlı sunum ve gerçek kullanım biçimi üzerinden incelenmelidir. 2026/715, m.21.

Onarım hükmü, görünümü birleşik ürünün görünümüne bağlı bir parçanın yalnız o ürünü özgün görünümüne döndürmek için kullanılmasını kapsar. 22. madde bu şartları birlikte arar; estetik yükseltme veya farklı görünüm yaratma amacıyla satılan aksesuar için ayrıca inceleme gerekir. Üretici veya satıcı, parçanın ticari kaynağını ve üretici kimliğini ürün üzerinde açık ve görünür biçimde ya da başka uygun yolla tüketiciye bildirmelidir. 22(3), her son kullanıcının parçayı mutlaka bu amaçla kullanacağını garanti etme zorunluluğu getirmez. Buna karşılık Tüzüğün 29. gerekçesinde sözleşmesel araçlar dahil uygun tedbirlerle onarım amacının gözetilmesi açıklanır. İhracatçı bakımından parça kataloğu, ambalaj, montaj talimatı ve distribütör sözleşmesinin aynı onarım amacını ve doğru ticari kaynağı göstermesi önerilir. 2026/715, m.22 ve gerekçe 28-29.

23. maddedeki tükenme ise belirli ürünün hak sahibi veya onun rızasıyla Avrupa Ekonomik Alanı pazarına sunulmasına dayanır. Türkiye'deki yetkili ilk satışın ardından aynı ürünün AB'ye ithal edilmesi için, AEA piyasasına sunmaya ilişkin rıza ve dağıtım zinciri ayrıca incelenmelidir. Ürünün orijinal olması ile AEA bakımından hakkın tükenmiş olması farklı olgulardır; ilk pazara sunma faturaları ve ülke bazında sevkiyat kayıtları bu ayrımı ortaya koyar. Tükenme, pazara sunulmuş ürünün sonraki dolaşımını ilgilendirdiğinden yeni kopya üretiminin hukuki dayanağı ayrıca belirlenir. Yedek parça veya yenilenmiş ürün projesinde onarım istisnası, izin verilen kullanım ve tükenme savunmaları ayrı olgularla kurulmalıdır. 2026/715, m.23.

12. Lisans sözleşmesi, sicil ve dava yetkisi nasıl eşleştirilir?

AB tasarımı lisansı, Birliğin tamamı veya bir kısmı için münhasır ya da münhasır olmayan biçimde kurulabilir. Tüzük m.36, sözleşmede düzenlenen süre, kullanım biçimi, ürün grubu ve kalite şartlarına aykırılık halinde hak sahibinin tasarım hakkını lisans alana karşı ileri sürebilmesini öngörür. Üretim lisansında bu nedenle onaylı ürün ve görseller, kalıp ve dijital üretim dosyalarına erişim, değişiklik onayı, alt lisans, stokların sözleşme sonrasındaki durumu ve kalite sorumluluğu açıkça belirlenmelidir. Bu ayrıntılar sözleşme önerisidir; hangi model ve faaliyetin izinli olduğunu somutlaştırır. 2026/715 sayılı Tüzük, m.36–38.

Sicil kaydı, lisansın üçüncü kişilere karşı etkisini düzenleyen ayrı aşamadır. M.38(1) uyarınca ilgili işlemler kural olarak sicile işlendiğinde üçüncü kişilere karşı etki doğurur; işlemden sonra hak edinen ve edinim anında işlemi bilen kişilere karşı kayıt öncesinde de etki doğabilir. Bütün işletmenin devri veya külli halefiyet bakımından m.38(2) ayrı hüküm içerir. M.37 ise kaydın münhasırlık, ürün grubu, bölge ve süre gibi niteliklerini belirtmeye imkan tanır. Lisans sözleşmesi imzalanırken kayıt başvurusunu kimin yapacağı, ücret ve belge sorumluluğu ile değişiklik ve sona ermenin sicile yansıtılması da kararlaştırılmalıdır.

Dava açma yetkisi m.36(3) üzerinden ayrıca kurulur. Sözleşmede başka düzenleme yoksa lisans alanın ihlal davası açması hak sahibinin rızasına bağlıdır. Münhasır lisans alan, hak sahibini resmen harekete geçmeye davet ettikten sonra hak sahibi makul sürede dava açmazsa kendisi dava açabilir. M.36(4), lisans alana kendi zararının tazmini için hak sahibinin açtığı davaya katılma imkanı da verir. Bu nedenle sözleşmede ihlali bildirme, delili koruma, rıza, dava masrafı, sulh yetkisi ve tahsilatın paylaşımı belirlenmelidir; sicil etkisi ile dava yetkisi farklı hükümler üzerinden kontrol edilmelidir.

13. İhlal karşılaştırması ve geçici koruma hangi ölçütlere dayanır?

Tasarım ihlalinde karşılaştırma, ürünlerin aynı ticari işlevi görmesinden veya birkaç ortak ayrıntı taşımasından daha belirli bir ölçüte dayanır. 2026/715 sayılı Tüzüğün 11. maddesi, korumayı bilgilenmiş kullanıcı üzerinde farklı genel izlenim yaratmayan tasarımlara uzatır ve kapsam belirlenirken tasarımcının geliştirme özgürlüğünün dikkate alınmasını ister. Tescilli tasarımda 19. madde uyarınca başvuruda görünür gösterilen özelliklerden hareket edilir. Bu nedenle piyasadaki son ürün ile rakip ürün karşılaştırılırken, hak sahibinin fiilen sattığı sürümün tescil görselleriyle ilişkisi de kontrol edilmelidir. Koruma kapsamı ve konusu, m.11 ve 19.

Örneğin bir mobilyada benzer kullanım amacı veya aynı malzeme, genel izlenim incelemesinin yerine konulamaz. İnceleme dosyası; tescilin bütün görünüşlerini, görsel feragatleri, karşı ürünün farklı açılardan fotoğraflarını ve tasarımcının serbest seçim yapabildiği alanları birlikte sunmalıdır. Tescilsiz veya yayımı ertelenmiş hakta ayrıca 20(4)–(5) kapsamındaki kopyalama koşulu için erişim ve yaratım kayıtları gerekir. Rakibin tasarıma ne zaman erişebildiği ile kendi geliştirmesinin başlangıcı farklı tarihler olarak araştırılmalıdır. Bu önerilen karşılaştırma dosyası, hem hak sahibinin ihtarını hem de ihracatçının kendisine yöneltilen ihlal iddiasına cevabını somutlaştırır. Hakların kullanılması, m.20.

Geçici korumada 129. madde, esas dava başka üye devlette görülecek olsa da ulusal tasarımlar için öngörülen geçici ve koruyucu tedbirlerin talep edilmesine imkan verir. Birlik çapındaki tedbir yetkisi ise 121(1)–(4) temelinde yetkili AB tasarım mahkemelerine, tanıma ve icra formalitelerine bağlı olarak tanınır. Tedbirde geçersizlik savunmasının ileri sürülmesi 129(2) kapsamında ayrıca mümkündür. İhracatçı bu nedenle durdurulması istenen fiili, sevkiyat veya lansman tarihini, hedef ülkeleri ve delilin kaybolma riskini yerel avukata birlikte sunmalıdır. Aciliyet, teminat ve delil usulü ilgili ülke hukukuyla tamamlanır; esas ihlal kararı sonrasında devam eden fiillerin yasaklanması ve diğer tedbirler 127–128. maddelerle birlikte değerlendirilir. Uygulanacak hukuk, yaptırım ve tedbir, m.127–129.

14. Hükümsüzlük, ihlal ve delil stratejisi nasıl birlikte kurulur?

Tescilli AB tasarımına ilişkin hükümsüzlük incelemesi ile ihlal incelemesi farklı soruları çözer: ilki hakkın korunma koşullarını, ikincisi karşı ürünün hakkın kapsamına girip girmediğini ele alır. 2026/715 sayılı Tüzük m.26–27, tescilli tasarımın EUIPO önünde veya ihlal davasında hükümsüzlük karşı davası yoluyla hükümsüzlüğünü ve sınırlı sayıdaki hükümsüzlük sebeplerini düzenler. Tescilsiz tasarımın hükümsüzlüğünde yetkili organ AB tasarım mahkemesidir. Tanım ve koruma koşullarıyla ilgili sebepler yanında hak sahipliği, önceki tasarım, işaret veya telif hakkı çatışmaları da incelenir; belirli sebeplerde başvuru yetkisi ilgili hak sahibine ayrılmıştır. Bu nedenle karşı tarafın ileri sürdüğü her itiraz için önce sebep, başvuru yetkisi ve kullanılacak usul belirlenmelidir. AB Tasarım Tüzüğü, m.26–27 ve 123.

Tescilli tasarımın ihlal veya ihlal tehlikesi davasında mahkeme tasarımı geçerli kabul eder; geçerlilik kural olarak hükümsüzlük karşı davasıyla tartışılır. Davalının m.27(1)(d) anlamında kendisine ait önceki ulusal tasarım hakkına dayanması halinde karşı dava dışı hükümsüzlük savunması mümkündür. Tescilsiz tasarımda hak sahibi m.12 koşullarını kanıtlayıp ayırt edici niteliğin hangi unsurlardan doğduğunu belirtirse karine uygulanır; davalı savunma veya karşı dava yoluyla geçerliliği tartışabilir. Geçici hukuki korumada m.129(2), hükümsüzlüğün karşı dava dışında ileri sürülmesine ayrıca imkan verir. Geçerlilik karinesi ve tedbir, m.124 ve 129.

Bir ihracatçı açısından dava hazırlığı ürün pazara çıktıktan sonra başlamamalıdır. Başvuru görsellerinin onaylı sürümü, tasarımın oluşturulma aşamaları, hak devri belgeleri, ilk açıklamanın zamanı ve erişilebilirliği, önceki tasarım araştırması ve lisanslar aynı ürün koduyla eşleştirilmelidir. İhlal iddiasında ise karşı ürünün bütün görünüşlerini gösteren satın alınmış numune, tarih ve satıcı bilgisi korunmuş ilan, sipariş ve fatura kayıtları ile üretici ve dağıtıcı bağlantıları ayrı tutulmalıdır. Bu, kanuni bir belge listesi değil; uyuşmazlıkta hak, karşılaştırma ve ticari fiil arasındaki bağı kurmaya yönelik dosyalama önerisidir. Özellikle çevrim içi içerik kaldırılmadan önce delilin korunması, uygulanacak ulusal usule göre yerel avukatla planlanmalıdır.

Dava ülkesi, talep edilen korumanın coğrafi kapsamını etkiler. Tüzük m.121’deki davalı veya davacı yerleşimi ve işletmesine bağlı yetki kuralları ile ihlal fiilinin işlendiği yere dayalı yetki ayrılmalıdır: m.122 uyarınca ilk gruptaki mahkemenin yetkisi Birlik çapındaki fiillere uzanabilirken, yalnız fiilin işlendiği yere dayanan yetki ilgili üye devletle sınırlıdır. Bu yapı, ihtar veya dava öncesinde karşı ürünün satış ülkeleri, muhatap şirketin yerleşimi, yerel tedbir yolu ve hükümsüzlük riski birlikte incelenerek uygulanmalıdır. Yetki ve geçerlilik hükümleri, m.120–125.

15. Gümrükte alıkoyma bildirimi geldiğinde nasıl hareket edilir?

Gümrük bildirimi, tasarım karşılaştırması ile usuli takvimin birlikte yönetilmesini gerektirir. 608/2013 sayılı Tüzük m.19 inceleme ve belirli koşullarla numune imkanını düzenler. M.23(1) kapsamındaki genel usul, gümrük gözetiminde imha için müdahale kararının sahibi olan kişinin ihlal kanaatini ve imha rızasını yazılı bildirmesini, ayrıca beyan sahibi veya eşya sahibinin rızasını arar. Bildirimden itibaren süre on iş günü, çabuk bozulan mallarda üç iş günüdür. Beyan sahibi veya eşya sahibi bu sürede ne rıza bildirir ne de itiraz ederse gümrük rızanın bulunduğunu kabul edebilir.

Rıza verilmediği veya varsayılmadığı durumda karar sahibi, ihlalin belirlenmesine yönelik yargılamayı aynı ilk alıkoyma veya serbest bırakmanın durdurulması bildiriminden itibaren on iş günü, çabuk bozulan mallarda üç iş günü içinde başlatmalıdır; itirazın sonradan bildirilmesi yeni süre başlatmaz. Çabuk bozulan mallar dışında, gerekçeli talep üzerine gümrük bu yargılama süresini uygun görürse en fazla on iş günü uzatabilir. Gümrüğe süresinde yargılamanın başladığı bildirilmezse formaliteler tamamlanınca eşya serbest bırakılır veya alıkoyma sona erer. 608/2013 sayılı Tüzük, m.19 ve 23.

Bu süreler 23. maddedeki genel usule ilişkindir. Taklit veya korsan olduğundan şüphe edilen, çabuk bozulmayan, kabul edilmiş bir gümrük müdahale kararının kapsamındaki küçük gönderiler için karar sahibinin bu usulü istemesi dahil 26(1) şartları gerçekleşiyorsa farklı bildirim ve süre düzeni uygulanır: eşya sahibinin veya beyan sahibinin rıza/itirazı ilk bildirimden itibaren on iş günü içinde izlenir; rıza verilmemesi veya varsayılmaması üzerine karar sahibine yapılan 26(8) bildiriminden itibaren on iş günü içinde yargılamanın başlatıldığı gümrüğe bildirilmelidir. Bu yüzden gelen yazıda hangi maddenin uygulandığı, karar sahibinin sıfatı ve her muhatabın bildirim tarihi ayrı kaydedilmelidir. Küçük gönderiler için özel usul, m.26(1), (4)–(9).

Hak sahibi için önerilen hazırlık, tescil görsellerini ve korunması istenen özellikleri şüpheli sevkiyatla ilişkilendiren bir karşılaştırma dosyasıdır. Yetkili şirket sorumlusu, yerel avukat ve ürün uzmanının kim olduğu; numuneyi kimin inceleyeceği; imha onayını veya dava talimatını kimin vereceği önceden kayda bağlanmalıdır. İhracatçı bildirimin muhatabıysa kendi ürününün bağımsız geliştirme ve izin kayıtları, sevkiyat belgeleri ve sözleşme zinciri derhal toplanmalıdır. Bu dosyalama önerileri, hız baskısı altında yanlış ürün veya yanlış hak üzerinden karar verilmesi riskini azaltır.

Alıkoymanın sürdürülmesi ile mahkemeden ihtiyati tedbir alınması arasında bağlantı kurulmalıdır. Tasarım hakkına ilişkin ihlal yargılamasının başlatıldığı gümrüğe bildirildikten sonra, beyan sahibi veya eşya sahibi yargılama bitmeden erken serbest bırakma isteyebilir. 608/2013 m.24 uyarınca bunun için karar sahibinin menfaatlerini korumaya yeterli teminat, yetkili makamca verilmiş ihtiyati tedbir bulunmaması ve tüm gümrük formalitelerinin tamamlanması birlikte aranır. Teminat verilmesi karar sahibinin diğer tedbir, usul ve başvuru yollarını korur. Böylece dava, delil ve sevkiyat yönetimi aynı takvimde ele alınır. Taraflar, gümrük yazışmasını kimin takip edeceğini ve şirket içi onay gecikmesinde kime ulaşılacağını somutlaştırmalıdır. Erken serbest bırakma, m.24.

16. Türkiye’den AB pazarına çıkışta karar ve sorumluluklar nasıl dağıtılır?

Türkiye merkezli bir şirketin AB tasarım başvurusu, ürün ekibi, hukuk birimi ve yetkili temsilci arasında kurulacak ortak bir karar dosyasıyla yürütülmelidir. Tüzük m.115(2), Avrupa Ekonomik Alanı’nda yerleşimi, esas iş merkezi veya gerçek ve etkin sınai ya da ticari işletmesi bulunmayan kişilerin, başvuruyu sunma işlemi dışındaki EUIPO işlemlerinde temsil edilmesini gerektirir. M.115(3), Avrupa Ekonomik Alanı’nda gerekli yerleşimi bulunan bir tüzel kişinin çalışanının, ekonomik bağlılık içindeki diğer tüzel kişileri de temsil edebilmesine imkan tanır; bağlı şirketin kendisinin bu alanda yerleşik olması aranmaz. Bu istisna dışında profesyonel temsilcinin hangi kategoride yetkili olduğu m.116 üzerinden doğrulanmalıdır. Türkiye’de kurulmuş şirketin Avrupa’da satış yapması ile bu hükümdeki nitelikte bir işletmeye sahip olması ayrı olgulardır; temsil ihtiyacı somut kurumsal yapı üzerinden belirlenir. Temsil hükümleri, m.115–116.

Uygulanabilir bir lansman dosyası, her tasarım için hukuki sahibini, onaylanan görsel sürümü, ilk açıklama ve ilk başvuru tarihlerini, hedef ülkeleri ve ticari kullanım biçimini birlikte gösterir. Ürün yöneticisi hangi görünüşlerin satışa çıkacağını; hukuk birimi hak zinciri, açıklama ve sözleşme risklerini; temsilci ise başvuru ve EUIPO sürecindeki gereklilikleri kendi görev alanında kontrol eder. Ertelenmiş yayım düşünülüyorsa fuar, katalog, distribütör ve pazar yeri ekiplerinin aynı gizlilik takvimine uyması sağlanmalıdır. Şirket içi sorumluların adları, vekile talimat verme yetkisi ve son onay tarihi yazılı kayda bağlandığında ticari lansman ile koruma başvurusu arasında izlenebilir bir bağlantı kurulur.

Başvuru sonrasında dosya, yenileme ve ihlal takvimine devredilmelidir. Kullanılmayan varyantların korunmasına devam edilmesi, lisanslanan modellerin tutulması ve satıştan kalkan tasarımların yenilenmesi ayrı ticari kararlardır. Portföy incelemesinde her kayıt için gelir yaratan ürün, lisans yükümlülüğü, kalan koruma dönemi ve somut uyuşmazlık ihtimali karşılaştırılmalıdır. Satın alma veya yatırım işleminde ise eksik devir, yaklaşan süre ve uyuşmazlıklar, kapanış öncesi düzeltme yükümlülüğüne veya açık bir risk paylaşımına dönüştürülmelidir. Bu önerilen yönetim düzeni, başvuruyu tek seferlik işlemden ürün yaşam döngüsüne bağlı bir hak yönetimine taşır.

17. Portföy denetimi hangi somut iş ürünlerini sağlamalıdır?

AB tasarım portföyü denetimi, şirketin hangi ürünü hangi hakla, hangi ülkede ve hangi süre boyunca ticarileştirebileceğine ilişkin karar vermesini sağlamalıdır. Denetimin kapsamı; ürün ailesi, kayıt sayısı, geçmiş açıklamaların erişilebilirliği, çalışan ve dış tasarımcı sayısı, lisanslar ve mevcut uyuşmazlıklara göre belirlenir. Yeni bir koleksiyonun lansman dosyası ile çok ülkeli satın alma incelemesinin iş yükü farklı olduğundan, teslim süresi belge envanteri görüldükten sonra kararlaştırılmalıdır.

Aktay’ın hukuk çalışması; ürün ve hak envanterini, hak zinciri eksiklerini, açıklama ve öncelik takvimini, başvuru görsellerine ilişkin hukuki değerlendirmeyi, ülke ve başvuru yolu seçeneklerini, lisans hükümlerini ve uyuşmazlık önceliklerini kapsayacak şekilde tanımlanabilir. Sonuç, her tasarım için gerekçeli işlem önerisi ve sorumlu kişi içeren bir yönetim karar notuna bağlanmalıdır. Örneğin devir belgesi eksik bir model için hak sahipliği tamamlanması; yakın tarihte açıklanmış model için başvuru takviminin kontrolü; ihtilaflı model için delil ve yerel temsil planı ayrı iş kalemleri oluşturur. Yetkili Avrupa Ekonomik Alanı temsilcisi veya yerel dava avukatıyla koordinasyonun kapsamı ve maliyeti başlangıçta belirlenir.

DETAI, şirketin ayrıca tercih etmesi halinde, görsel sürümleri, dosya bütünlük kayıtlarını, onayları, süreleri ve yenileme kararlarını izlemeye yarayan bir çalışma alanı tasarlayabilir. Hukuki değerlendirme ve kararlar yetkili hukukçuların sorumluluğunda kalır; teknoloji çalışmasının kapsamı ayrı belirlenir. Bu rehber 22 Ekim 2026 tarihindeki genel çerçeveyi ele alır. Belirli başvuru veya uyuşmazlıkta ürün, açıklama ve ülke bilgileri üzerinden somut inceleme yapılmalıdır.